Versterken van de sociale basis
Een sterke sociale basis is de voorwaarde voor positieve gezondheid. Inwoners hebben baat bij een breed en laagdrempelig aanbod van activiteiten en ondersteuning in de eigen buurt of wijk, of goed bereikbaar daarvandaan. Dat helpt hen zelfredzaam te zijn, talenten te ontwikkelen en mee te doen. Dat aanbod noemen we de sociale basis, of het nu ontstaat op initiatief van inwoners, professionele organisaties, vrijwilligersorganisaties of de gemeente.
Die basis is er voor alle inwoners: jong en oud, kansarm en kansrijk. Zij vergroot de burgerkracht, zorgt dat inwoners mee kunnen doen en voorkomt dat een kleine zorg- of ondersteuningsvraag uitgroeit tot een zwaar traject. We starten met een campagne waarbij we het belang benadrukken van met elkaar ‘gewoon’ zo normaal mogelijk doen en het liefst met zo min mogelijk labels. We denken niet meteen aan het inzetten van professionele hulp bij een hulpvraag, maar benutten de eigen krachten in de omgeving. We stimuleren vitale gemeenschappen, waarin mensen naar elkaar omkijken. Het werven en behouden van vrijwilligers en de ondersteuning van mantelzorgers blijven daarbij belangrijke aandachtspunten. In 2027 gaan we het huidige uitvoeringsplan Vrijwillige Inzet evalueren en een nieuw plan opstellen voor de periode 2028-2031.
In 2027 formuleren we op basis van een verdiepende beleidsanalyse waar witte vlekken liggen. Wat doen we dubbel, wat doen we niet, welke projecten kunnen elkaar versterken, waar is een wijkgerichte of generieke aanpak het meest effectief?
Samen met inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers werken we aan een Quiet Community. Een Quiet Community is een lokaal netwerk van ondernemers, inwoners en maatschappelijke organisaties dat samen mensen in armoede ondersteunt door hen toegang te geven tot producten, diensten en activiteiten, met als doel financiële uitsluiting tegen te gaan en maatschappelijke participatie te vergroten. Daarbij zetten we middelen vanuit de Regio Deal in. In dit samenwerkingsverband verzachten we armoede en versterken we mensen op basis van vertrouwen.
Meer inwoners voelen zich mentaal en fysiek gezond en sterk
Gezondheid is een breed begrip. Het gaat om het vermogen veerkrachtig te zijn, om te gaan met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen en zoveel mogelijk eigen regie te voeren. Die gezondheid vergroten vraagt inzet van veel partijen en richt zich niet alleen op een gezonde leefstijl, maar ook op de oorzaken daarachter: stressfactoren zoals financiële, relationele, huisvestings- en hechtingsproblemen.
Investeren in weerbaarheid en mentale gezondheid begint al op jonge leeftijd, bijvoorbeeld door de inzet van praktijkondersteuners jeugd bij huisartsen en het project Join Us. We zetten in op een gezonde, groene leefomgeving die toegankelijk is, uitnodigt tot bewegen en ontmoeten, en hittestress voorkomt. Als gemeente willen we de gezonde keuze de gemakkelijke keuze maken, zodat de nodige gedragsverandering op gang komt. We investeren in veerkracht en in wat mensen zelf kunnen doen.
Ook werken we aan de doelen uit het landelijke Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA). De concrete afspraken nemen we op in de werkagenda AZWA. We investeren onder meer in valpreventie, de aanpak van overgewicht bij kinderen en volwassenen, Welzijn op Recept ('Weert Positief') en Kansrijke Start. Daarbij werken we regionaal samen, zodat dezelfde doelen voor de hele regio worden gerealiseerd, waarbij ook regionale middelen worden ingezet.
Meer inwoners kunnen hun talent benutten
We vinden het belangrijk dat het talent van iedere inwoner van 0 tot 100 tot uitdrukking kan komen, zodat iedereen geluk, eigenwaarde en zingeving kan ervaren. Om talenten te ontwikkelen bieden we inwoners breed toegankelijke kinderopvang en passend onderwijs, goede en bereikbare voorzieningen voor sport, cultuur en onderwijs, de juiste begeleiding bij en naar werk, en voorzieningen voor specifieke doelgroepen die dat nodig hebben. We werken daarvoor samen met kinderopvang, onderwijs en maatschappelijke partners in de Regionale Ontwikkelagenda Jeugd.
Dat aanbod moet meedoen op verschillende manieren stimuleren: betaald werk, scholing (onder andere in techniek en zorg), vrijwilligerswerk en vrije tijd. Investeren in een doorgaande leerlijn van primair naar voortgezet en middelbaar beroepsonderwijs is de komende jaren een belangrijk aandachtspunt. Een voorbeeld is de regionale techniekcampus die we samen met onderwijspartners en bedrijfsleven realiseren, mede met Regio Deal middelen. Ook zorgen we voor een aanbod op het gebied van volwasseneneducatie en inburgering.
Effectievere en efficiëntere ondersteuning
De meeste inwoners zijn met een sterke sociale basis goed in staat zelfstandig mee te doen. Waar dat niet lukt en inwoners tijdelijk of langer ondersteuning nodig hebben, kunnen zij rekenen op de gemeente. Het gaat dan om Wmo en jeugdhulp, om het voorkomen en bestrijden van armoede en energiearmoede, om schulddienstverlening, participatie, preventie en inburgering, en om onze aanpak van leerplicht en voortijdig schoolverlaten waarmee we jongeren van school naar duurzaam werk begeleiden.
Het voorkomen van schulden en armoede is een voorwaarde om inwoners uit de dure zorg te houden. Schulden zijn vaak het eerste signaal van complexe, meervoudige problemen. We bieden daarom tijdig de juiste ondersteuning: zo kort als mogelijk, maar zo lang als nodig, en zo dicht mogelijk bij huis of goed bereikbaar.
Voor de jeugdhulp is onze ambitie één duidelijke beweging: minder instroom, meer lichte hulp dichtbij, betere kwaliteit en beter overzicht. We gaan van meer zorg leveren naar zorg beter organiseren, eerder helpen en alleen specialistische hulp inzetten als het nodig is. Daarmee volgen we de Hervormingsagenda Jeugd 2023-2028. Concreet zetten we sterker in op preventie en sterke basisvoorzieningen rond armoede en gezondheid, versterken we de lokale teams zodat zij eerder, dichterbij en effectiever helpen, werken we regionaal samen voor specialistische zorg en sturen we strakker op resultaat en kosten.
In 2027 starten we met het programma Samen voor Veilig. Het doel is geweld in gezinnen blijvend te stoppen en kinderen en gezinnen sneller en beter te helpen.
Voor inwoners met onbegrepen gedrag en complexe problematiek werken we samen met gemeenten en aanbieders in de regio. De regiovisie ‘Wij geven thuis’ wordt geactualiseerd en we verbeteren de aanpak en ketensamenwerking voor mensen met onbegrepen gedrag met projecten van de regionale kenniswerkplaats Onbegrepen gedrag.
Behoud van kwaliteit maatschappelijke- en culturele voorzieningen en onderwijs
De maatschappelijke en culturele voorzieningen en de onderwijsgebouwen vormen samen de maatschappelijke voorzieningenstructuur: alle accommodaties met een maatschappelijke functie, zoals sport-, wijk-, sociaal-culturele en jongerenaccommodaties. Die structuur moet passend blijven bij de ontwikkeling van Weert. De maatschappelijke voorzieningenstructuur is onderdeel van de sociale basis en draagt bij aan een goed woon- en leefklimaat. Op gebiedsniveau, bijvoorbeeld in Altweerterheide, wordt integraal bekeken wat concreet nodig is.
We zoeken haalbare en betaalbare oplossingen voor knelpunten, zodat verenigingen en maatschappelijke activiteiten passend gehuisvest zijn. Waar het kan, sluiten we aan bij initiatieven van inwoners. Concreet werken we verder aan de realisatie van twee nieuwe multifunctionele accommodaties in Weert-Zuid en Boshoven. De oplossing voor de te krappe huisvesting van de bibliotheek zoeken we binnen het project Beekstraatkwartier (zie ook programma 4). Tot slot stellen we een concreet plan op voor het toekomstige beheer van onze maatschappelijke accommodaties. Specifiek voor Open Park Weert richten we een sportbedrijf op wat mogelijk op termijn kan uitgroeien tot een bredere beheerorganisatie voor ons maatschappelijk vastgoed zoals sporthallen en multifunctionele accommodaties.
Voor het onderwijs streven we naar duurzame gebouwen die voldoen aan de daarvoor gestelde normen. Bij voorkeur combineren we basisonderwijs met kinderopvang en buitenschoolse opvang, zodat vanuit gezamenlijke huisvesting kan worden samengewerkt in het belang van het kind. Concreet werken we verder aan de realisatie van het nieuwe kindcentrum ‘Driehoven’ in Boshoven en de herhuisvesting van het Voortgezet Onderwijs op zowel de korte als lange termijn.
Sport is toekomstbestendiger en voor iedereen toegankelijk
We houden sport toegankelijk en betaalbaar voor iedereen. Vrijwilligers en bestuurders ondersteunen we met kennis en kunde, zodat zij het sportaanbod kunnen verbeteren en nieuwe leden kunnen werven én behouden. Samen met de regio Midden-Limburg en de provincie zetten we ons via het Regionaal Sport- en Beweegakkoord Midden-Limburg in om meer Limburgers in beweging te krijgen en te houden.
Ook werken we aan een gezondere beweegomgeving: rookvrij, met een gezond voedingsaanbod en zonder alcoholverkoop tijdens jeugdwedstrijden. In Weert moet iedereen op zijn of haar eigen niveau kunnen sporten. Daarvoor zijn vitale verenigingen nodig met een aanbod voor elke leeftijdscategorie. In dat kader zetten we in op clustering van sportverenigingen en -accommodaties. Concreet werken we in 2027 aan de voetbalclusters Brevendia Stramproy/SV Altweerterheide en RKSVV Swartbroek/DESM. Hierbij is ook aandacht voor de invulling van vrijkomende sportcomplexen ten behoeve van de leefbaarheid in de dorpskernen. Daarnaast krijgt de realisatie van Open Park Weert op locatie sportpark Boshoven met de oplevering van een nieuwe buiten- en binnensportaccommodatie steeds verder vorm. Tot slot zetten we de volgende stap om te komen tot de realisatie van een nieuw zwembad in het IJzeren Man gebied.
Groenere en gezondere leefomgeving
Onze ambitie is een groenere en gezondere leefomgeving, waarbij we uitgaan van het principe 'fysiek volgt sociaal'. We kijken eerst wat inwoners nodig hebben om gezond te leven, elkaar te ontmoeten en mee te doen. Daarna richten we de omgeving daarop in.
We zorgen voor een groene, toegankelijke omgeving die uitnodigt om te bewegen en elkaar te ontmoeten, met extra aandacht voor mensen die belemmeringen ervaren, bijvoorbeeld door geld of gezondheid. Een groene omgeving draagt bij aan ontspanning en gezondheid. Zo maken we gezondheid een vast onderdeel van de keuzes in de fysieke en sociale leefomgeving. Dat doen we door de Gebiedscheck Gezonde Leefomgeving van TNO een vast onderdeel te maken bij gebiedsontwikkelingen.