Het Gemeentefonds is het belangrijkste instrument waarmee de Rijksoverheid financiële middelen verdeelt onder alle Nederlandse gemeenten. Met deze bijdrage kunnen gemeenten een groot deel van hun uitgaven financieren. Hoeveel een gemeente ontvangt, hangt af van verschillende kenmerken, zoals het aantal inwoners, de oppervlakte van de gemeente en de zogenoemde belastingcapaciteit: de mate waarin een gemeente zelf inkomsten uit belastingen kan genereren. De middelen uit het Gemeentefonds zijn vrij besteedbaar, de gemeenteraad bepaalt waaraan deze worden uitgegeven.
De algemene uitkering uit het Gemeentefonds vormt een belangrijke basis voor het opstellen van de gemeentelijke begroting. Voor de begroting 2027 is rekening gehouden met de meicirculaire 2026. Deze circulaire verscheen op 29 mei 2026 en bevat de financiële vertaling van de Voorjaarsnota 2026 en andere ontwikkelingen die van invloed zijn op het Gemeentefonds.
De belangrijkste onderwerpen uit de meicirculaire 2026 waren:
- Accressen voor volumeontwikkeling en loon- en prijsontwikkeling;
- Mutaties in het BTW-compensatiefonds (BCF);
- Uitstel van de vervanging van het abonnementstarief in de Wmo;
- Huishoudelijke hulp binnen de Wmo;
- Vangnetregeling huishoudelijke hulp binnen de Wmo;
- Compensatieregeling voor niet-beoogde kosten in de jeugdzorg.